Archive for juni, 2011

Kort bericht

Deze week beginnen we met een startconferentie met het nieuwe team. FNV Formaat is vanaf morgen ingericht volgens een sectorindeling. Ik zit bij sector Overheid & Zorg. We besteden eerst aandacht aan het nieuwe team en dan aan de inhoud. Ben erg benieuwd.

Buiten de overlegvergadering doe je zaken

Onlangs heb ik een bijdrage verzorgd voor een congres van de AbvaKabo FNV over het ‘politiek primaat’. Geen juridisch college maar meer een praktische en politicologische benadering van dit fenomeen. Accepteren we het als een gegeven of handelen we naar eer en geweten en zoeken we de grenzen op? De bijdrage had ik opgehangen aan Machiavelli hetgeen mooie inzichten opgeleverd heeft ten aanzien van het omgaan met de politiek. Verbazingwekkend is het hoe sommige OR-leden naar de politiek kijken. Naar mijn idee moet de politiek de medezeggenschap gebruiken om de kwaliteit van de organisatie te verstevigen en te versterken. De medezeggenschap moet op zijn beurt dan wel een goed verhaal hebben om te zorgen dat de politiek het boeiend vindt. Naast dit thema is het netwerken ook een belangrijke bezigheid om het primaat te omzeilen. Waarom geen coalities zoeken met belangrijke spelers binnen de organisatie? Hoe meer medestanders hoe meer succes! De overlegvergadering is de formele ontmoetingsplek voor de OR en de bestuurder maar daarbuiten worden de meeste successen behaald.

Verder deze week getraind en adviezen gegeven. Bij tal van klanten komen de processen van verzelfstandiging en professionalisering nu echt van de grond en moet de medezeggenschap in stelling worden gebracht. Komende week een Kamer van Koophandel OR trainen en een overlegvergadering bijwonen. Vrijdag een gesprek bij een cultuurinstelling en een grote opdracht binnenhalen.

Besluitvorming

Steeds meer raak ik er van doordrongen dat de besluitvormingsprocessen van overheidsorganisaties spanning opleveren met de realiteit. Overheidsorganisaties zijn bureaucratieen waarin procedures en processen beschreven zijn om tot besluiten te komen. Voor de helderheid maak ik even onderscheid tussen de politiek als aansturende organisatie en het openbaar bestuur als “uitvoeringsorganisatie” en “voorbereidingsorganisatie voor politieke besluitvorming”. Binnen het openbaar bestuur is het besluitvormingsproces geformaliseerd waardoor het proces ingesnoerd raakt en zogeheten vrijheidsgraden verdwijnen. Bij de overheid wordt besluitvorming gekarakteriseerd door gedetailleerde regelgeving en bevoegdhedenafbakening. Aan de andere kant herkennen we de politieke besluitvorming meer als een arena-model waarbij belangen een grote rol spelen (evenals machtsfactoren). Belangen die tegenstrijdig zijn en gekenmerkt worden door hun ambiguiteit. Deelnemers (politieke partijen, wethouders, etc) zoeken medestanders waardoor coalities ontstaan en daarmee uitkomsten bepaald. Hiermee wordt duidelijk dat de twee besluitvormingsmodellen (bureaucratie versus arena-model) elkaar in de weg zitten en, hoogstwaarschijnlijk, elkaar afwisselen in dominantie. Ondernemingsraden hebben, in hun zoektocht naar greep krijgen op processen, vaak de neiging naar het bureaucratische model te grijpen. Dit geeft namelijk structuur en schept duidelijke verwachtingen. Aangezien de politiek één van de machtsfactoren is veel invloed heeft op de uitkomsten van beleid en beleidsvoornemens zullen ondernemingsraden ook moeten kijken naar het arenamodel en moeten inzien dat de OR een machtsfactor is (als hij dat wil). Om die machtsfactor uit te spelen kan de ene keer worden volstaan met een meer bureaucratische aanpak (instemmingsrecht) en de andere keer een meer arena-modelaanpak (adviesrecht). Ondernemingsraden moeten dan ook het “lef” hebben om te denken in vrijheidsgraden en bandbreedtes: wat is het minimum en wat is het maximum? Dus meer denken in doelen en sturen op het realiseren er van dan op ultieme en precieze uitkomsten (bijvoorbeeld externe inhuur verminderen met 5 a 10% binnen drie jaar). Ondernemingsraden dienen dan ook zelf in hun advisering eenduidig te zijn en te zorgen dat zij bijdragen aan dat doel.

De afgelopen week ging snel voorbij. Paar dagen vrij en daarvoor een training met een organisatie die wordt geconfronteerd met een belangrijke wijziging in hun positie. Er ligt een wetswijziging bij de Raad van State en het is wachten op de goedkeuring. Als deze er is, moet het proces op 1-1-2012 afgerond zijn. Komt het niet door de RvS dan wordt het met een jaar uigesteld. De OR staat dus voor een grote uitdaging. Tijdens de cursus kwamen 100 pagina’s informatie vrij. Deze hebben we snel tot ons genomen waarna we het een het ander in de context hebben geplaatst. 8 juni een vervolg met de bestuurder. De komende week zit ik de eigen OR-vergadering voor en zit onze voorzitter bij de beleidsdagen van FNV Formaat. Benieuwd wat de uitkomsten zijn. Verder veel trainen en adviseren. Voor de zomer moet er nog veel gebeuren.