Archive for september, 2011

Kritisch tegengeluid

In de Volkskrant een artikel over de Amsterdamse politiek. In de gemeenteraad domineert de PvdA al decennia het debat en ook de burgemeesterspost is al jaar en dag in handen van dezelfde partij. Het leidt, zo valt te lezen, tot weinig tegengeluid en een politiek die gemotiveerd is vanuit “mee mogen doen”  want anders bereik je niets. Een poging van D66 om, toen Job Cohen naar Den Haag ging en Asscher waarnemend burgemeester werd (en wethouder), strandde en daarna ook direct de formatiegesprekken. De Volkskrant laat een ontluisterend beeld zien van hoe de politiek functioneert in onze hoofdstad.

Ondernemingsraden zouden zich dit artikel ter harte mogen nemen. Een kritisch tegengeluid is nodig om een bestuurder de juiste besluiten te laten nemen. Dit geluid moet dan niet gedomineerd worden door alleen een “regelingen-toon” of “wij-zijn-per-definitie-tegen-suite” maar een geluid gebaseerd op wat er in de omgeving gebeurt. OR-en zouden niet louter moeten kijken naar de personele consequenties van een voorgenomen besluit maar ook werk moeten maken van organisatorische uitdagingen. Wat is het antwoord van de medewerker? Bestuurders die geen belang zien in een ondernemingsraad en ook wel blij zijn dat er weinig kritische mensen in zitten, zouden eens de boeken over leidinggeven (en bijvoorbeeld het artikel in dezelfde Volkskrant over het COA) moeten lezen over het organiseren van tegenmacht. Tegenmacht moet worden georganiseerd binnen de directie en daarbuiten (RvT of OR). Een bestuurder die alleen ‘ja-knikkers’ in zijn MT heeft neemt besluiten die niet overeenkomen met datgene wat de omgeving nodig heeft. Een bestuurder die dit zou hebben gedaan is George Bush jr. toen hij alleen maar neo-conservatieven in zijn administratie opnam. Deze mensen spraken hem naar de mond waardoor de werkelijkheid en zijn werkelijkheid elkaar mijlenver uit elkaar kwamen te liggen (zie de boeken van Bob Woodward). Moraal van dit verhaal: bestuurder maak eens goed werk van het vullen van de ondernemingsraad en hecht belang aan kwaliteit (van leden en ondersteuning) om zo besluiten meer draagvlak te laten genereren maar ook meer robuust te maken. Menig voorgenomen besluit is gestrand op de weigering er invulling aan te geven door de medewerkers. Ondernemingsraden zouden op hun beurt hun taak serieus moeten nemen door bijvoorbeeld kritisch naar organisatieontwikkelingen te kijken en keuzes durven maken door bijvoorbeeld te eisen dat medewerkers zich mee moeten ontwikkelen als daar voldoende faciliteiten voor zijn. Wie niet wil……….(Dus ook besluiten of posities die de OR ook kwetsbaar kunnen maken). Daarnaast moeten OR-leden ook zorgen voor het laten landen van beleid en het op de juiste manier uitvoeren van beleid. Dit laatste niet door het uit te leggen maar door een signaalfunctie te hebben richting bestuurder als zaken niet lopen zoals ze lopen en door tegen medewerkers (achterban) te zeggen dat wanneer iets niet loopt zoals het moet de leidinggevende de eerst aangewezen persoon is om dat aan te melden. Pas dan kan de OR wat doen.

Nationaal Beraad

Vanmorgen in Pathe-theaters te Den Haag een bijdrage geleverd over het primaat van de politiek in relatie tot bezuinigingen en taakstellingen. Geen juridische verhandeling maar een politicologische benadering van dit fenomeen. Hoe krijg je greep op dit onderdeel? Er werd levendig gediscussieerd over contacten met de politiek en eigenlijk was de conclusie dat dit onontbeerlijk is voor het verkrijgen van een positie. Er waren OR-leden van ministeries, uitvoerende diensten en gemeenten. Op ieder nivo werd dit contact belangrijk gevonden.

De boodschap: kies positie op inhoud en zet het krachtenveld in om je doel te bereiken. Wees niet bang om keuzes te maken. Inherent aan keuzes maken is dat je mensen/groepen teleurstelt. Dit is noodzakelijk om organisaties in beweging te houden. De medezeggenschap moet wel zorgen dat posities geborgd worden via bijvoorbeeld het Georganiseerd Overleg en dat steunen (en v.v.) maar moet ook werk maken van wat in de toekomst ligt.

 

COA

Vandaag in het NOS Journaal de organisatiecultuur van het COA (http://nos.nl/artikel/273812-angstcultuur-onder-personeel-coa.html). In dit bericht de uitkomst van onderzoek door NOS Journaal zelf. Wat blijkt de medewerkers ervaren een onprettige bestuursstijl en dat het effect op de werksfeer. De OR reageert op www.nosjournaal.nl op dit nieuws.

Sociaal Flankerend Beleid en reorganiseren

Het vigerende Sociaal Flankerend Beleid bij de Rijksoverheid loopt per 1-1-2012 af. Op talloze plekken zijn ondernemingsraden en bestuurder zoekende naar: wat dan? Mogen we afspraken maken op lokaal niveau of kan dat niet? Het SFB helpt immers reorganisaties te vergemakkelijken en collectieve afspraken leiden tot gelijkheid. Afspraken per OR leiden tot verschillen. Moet we dat willen? Hierbij treden klassieke dilemma’s op: als een OR voor zijn achterban goede afspraken kan maken met de bestuurder waarom dan wachten op eventuele collectieve afspraken? Dit was een van de thema’s van de strategische werkconferentie van afgelopen week. Tijdens deze bijeenkomsten proberen de bestuurders van de AbvaKAbo FNV afstemming te zoeken met hun topkader.

 

Voorbereiden

Met collega’s druk bezig met het organiseren van de startbijeenkomst medezeggenschap van een grote universiteit in Nederland. Met man en macht organiseren we deze dagen om te zorgen dat de medezeggenschap hier een stevig fundament legt voor zijn zittingsperiode. We werken aan een strategisch document voor de gehele medezeggenschap met gezamenlijke uitgangspunten, er worden competentietrajecten opgestart en de gehele medezeggenschap krijgt de kans om deel te nemen aan trainingen en scholing (ook studentenraden en gemeenschappelijke vergadering). Zo wordt er gewerkt aan samenwerking. In oktober, november en december zullen we druk zijn met de ontwikkeling van de medezeggenschap hier.

 

Ondernemingsovereenkomst en visiedocument OR

Een OR die een zogeheten go/no-gobesluit ter advisering voorgelegd krijgt, moet op zijn tellen passen. Bestuurders leggen dergelijke documenten voor ter advisering (artikel 25) zonder verder te specificeren waarop advies gegeven moet worden. Ondernemingsraden schieten dan van rechtspositionele gevolgen naar huisvesting en van cultuur naar organisatiestructuur. Een heldere lijn aanbrengen is dan moeilijk. Ondernemingsraden zouden dan het initiatief naar zich toe moeten trekken door een fasering met logische opbouw voorstellen en op inhoud een visiedocument moeten opstellen dat met de bestuurder besproken kan worden. Een fasering leggen we vast in een ondernemingsovereenkomst. Hierin geven we aan in welke fase wat “opgeleverd” moet worden. En wanneer fase 1 afgerond is en fase 2 begint. Ook definiëren waarop de OR advies- of instemmingsaanvragen wil. Naast een dergelijke overeenkomst maken we ook werk van de inhoud. Bijvoorbeeld een bestuurder die in zijn notitie aangeeft dat er tussen lijn en staf een probleem is. Er worden weinig concrete suggesties gedaan hoe het probleem opgelost moet worden. De OR kan deze suggesties wel doen en daarmee alvast het inhoudelijke proces ondersteunen. Zo trek je als OR het initiatief naar je toe en heb je meer invloed dan wanneer je afwacht. Ik zelf plaats mijn adviezen in het werkraam van “sturing Rijksdienst”. In hoeverre wordt daar nu aan voldaan? Zo is de OR niet alleen bezig met rechtsposities maar ook met organisatieontwikkeling welke zo hard nodig is bij de overheid.

 

Tja…..

Een klant van mij heeft een bestuurder die de wet nogal eens lijkt te vergeten. De organisatie gaat fuseren. Hierbij is er in de omgeving een krachtenveld ontstaan waar de bestuurder waarschijnlijk ook geen greep meer op heeft. Alle energie zit in de omgeving en de interne organisatie wordt een beetje “vergeten”. De OR heeft te maken met een verplaatsing van standplaats, nieuwe bestuurder en, zoals gezegd, een fusie. Ga er maar aan staan (en dan zijn ze ook nog met zijn 2-en). Maandag moet er besloten worden of er sprake is van “schending van adviesrecht”. Als dat zo is dan moet de strategische afweging worden gemaakt: gaan we voor de juridische procedure of niet? Immers dergelijke procedures hebben altijd effect op de relatie met de bestuurder. Spannend dus.

 

Komende week

Maandag lever ik een bijdrage bij de bijeenkomst van de AbvaKabo FNV te Den Haag. Politiek primaat en bezuinigingen. Verder eindelijk zelf weer eens een overlegvergadering van de eigen OR. Dinsdag bijeenkomst met de gehele medezeggenschap van een ZBO en woensdag ben ik voorzitter bij een bijzonder overleg van de belastingdienst. ‘s Middags met collega’s praten over onze rol als adviseurs. Donderdag een bijeenkomst met het Kadaster. Vrijdag ontmoet marktgroep Overheid de collega’s van advocatenkantoor De Voort, Hermes de Bont uit Tilburg om kennis en ervaringen uit te wisselen over gemeentelijke samenwerking.

 

Spreken

Op 19 september 2011 verzorg ik een korte workshop over de “invloed van de OR en het primaat van de politiek” bij een manifestatie van de AbvaKabo FNV

http://www.abvakabofnv.nl/over/samen-sterk/programma/ochtendprogramma-lo-rijk

Ben benieuwd naar de opkomst en vooral ook naar de reacties op het verhaal: invloed hebben gaat niet vanzelf. Om invloed te hebben, moet je een lange adem hebben en politiek willen/moeten bedrijven! Als dit niet zo was, zou ik het werk niet zo leuk vinden! Medezeggenschap is zeker wel politiek bedrijven, investeren, vrienden maken en ruzie hebben. Duwen, trekken, masseren en toegeven en vasthouden.

Komende maandag overleg met de voorlopig voorzitter van een universiteit. Wij gaan de gehele medezeggenschap trainen. Er zal meer eenduidig gepositioneerd moeten worden en vanuit dezelfde principes moeten worden gehandeld. Daar geef ik, samen met een aantal collega’s, op 28 en 29 september de aftrap voor. Maandag worden wij bijgepraat over de historie van de organisatie. Daarna naar de organisatie toe om te praten met de studentengeleding en de zalen inspecteren. Alle voorbereiding is nodig.

Ook een training bij een onderdeel van EL&I. We gaan een conceptadvies opstellen gericht op mee ontwikkelen van de organisatie maar wel tussen grenzen. Dit onderbouwen we direct juridisch. Als we de gang willen maken naar de OK dan kan dit dus ook. Het conceptadvies wordt vervolgens voorgelegd aan de gehele medezeggenschap. Zo ontstaat draagvlak en positioneert de OR zich. Donderdag een intakegesprek en daarna het afscheid van Bart van Gageldonk. Vrijdag een gesprek met een ambtelijk secretaris van een OR die ik begeleid. Samen met haar stel ik een opleidingsplan op en daarna veel brieven schrijven.

Maandag moet ik samen met Steven Jellinghaus een brief schrijven om een adviesaanvraag betreffende huisvesting op te eisen. De OR zit in de positie mee te werken maar ergens zijn grenzen. Maandagmorgen moet de brief er uit en dan zullen we eens zien wat er gebeurt. Dat is brief 1. Brief 2 gaat er direct achteraan.

Chris Rea!

De nieuwe cd van Chris Rea is binnen. Er zijn maar weinig momenten waarop je mij niet mag storen maar dit is er eentje. Santo Spirito is een project met een cd (met nieuwe en oude nummers) en twee DVD’s. De DVD’s bestaan uit de film bullfighting en Santo Spirito. Rea maakt geen normale CD’s meer. Hij volstaat met een project. Blue Guitars (2005) was de eerste en de Hofner Blue Notes (2009) was nummer twee. Met Santo Spirito levert hij een nieuw soort creativiteit af. Hij betaalt alles zelf en verdient er vervolgens goed aan. Een dergelijke project kost slechts 30 euro. Hiervoor heb je het geheel pakket (in 2005 voor 60 euro 12 cd’s). Hij wordt er rijk van zegt hij en maakt de muziek die hij wil maken. In maart 2012 staat hij in Paradiso.

 

Rea is bij uitstek een muzikant die doet waar hij zin in heeft. Hij wil niet meer luisteren naar bazen en producers. Waarom naar een ander luisteren als je het zelf ook kan? Dat spreekt mij zeer aan!

Organiseren

Medezeggenschap organiseren in een grote onderneming valt nog niet mee. Op dit moment druk bezig met het opstellen van een opleidingsprogramma voor een organisatie met 9 onderdelen (Een centrale OR (COR) en daaronder (OR-en). Het doel van de ondersteuning en opleiding is: steviger positioneren in woelige tijden. Stevig positioneren doe je samen dus getrapte medezeggenschap moet 1 focus hebben. Het opleidingstraject begint met een startconferentie. Tijdens deze conferentie zullen 80 medezeggenschappers met elkaar in debat gaan, zich scholen en netwerken. Samen met collega’s ontwikkelen we het format waarin niet alleen kennis wordt gemaakt maar ook de brede ontwikkelingen zullen worden besproken met de voorzitter van het college. Deze brede ontwikkelingen worden vervolgens  vertaald naar de decentrale eenheden. Zo bereiken we de ideale mix van inhoud en vaardigheden en van breed naar naar smal. Eind september is het zo ver.

Strategie

Afgelopen week overleg gehad met Marieke Manschot van AbvaKabo FNV. Zij zit in het georganiseerd overleg van ELI en ik begeleid een ondernemingsraad die daar onder valt. De organisatie wordt geconfronteerd met een taakstelling. Deze zal vooral gezocht worden in FTE’s. Dan zijn sociale plannen en het Sociaal Flankerend Beleid aan de orde. Marieke zet in het GO in op belangrijke instrumenten voor de mensen die de organisatie moeten verlaten en hoe er tot selectie gekomen moet worden en ik zet mij in voor de organisatieontwikkeling vanuit werknemersperspectief. Het is zoeken naar de juiste strategie in een weerbarstig krachtenveld. Waar steek je op in? En ten koste van wat? Dat zijn lastige vragen. Voor een ondernemingsraad en zijn leden, voor mij en voor een bestuurder. Daarnaast nog gebeld met een OR van een agentschap. Ook hier moeten mensen de organisatie verlaten. De OR heeft ideeën maar de bestuurder wil er niet aan. Of de uitwisselbaarheid van functies van deze groep mensen ineens anders kan worden geïnterpreteerd? Dat zullen we de komende week wel eens zien.

 

Wat next?

Morgen starten we de week met een opleidingsdag organisatiekunde. Boeiend. Hoe ontwikkelen organisaties zich en hoe krijg je mensen mee? Dat zijn de vragen die centraal staan. Leuk is het om wat je leert direct op je klanten toe te passen. Zo ontstaan nieuwe inzichten die meegenomen worden in adviezen. Dinsdag een gesprek met een kwartiermaker van een ZBO. Even horen wat de stand van zaken is en of er nu eens duidelijkheid te geven valt? De betrokken OR-en tasten in ieder geval in het duister en dat doet ze geen goed.